Zoeken
larger text smaller text reset text

Appellant of partij

U bent of raakt betrokken in een geschil op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, natuur, bouw of (plan)schade, kortom het omgevingsrecht. Daarbij bent U op de hoogte geraakt van het bestaan van de StAB. In het navolgende leest U wie de StAB is en wat de rol van de StAB is.
 
Wie is de StAB?
De StAB is een onafhankelijk adviseur van de (bestuurs)rechter in Nederland . De StAB werkt alleen in opdracht van de rechter. De basis daarvoor biedt artikel 8:47 van de Algemene wet bestuursrecht. Overheden, bedrijven, instellingen of particulieren kunnen de StAB niet inschakelen. De StAB heeft daardoor een geheel onafhankelijke positie. Die positie is wettelijk verankerd in onder andere de Wet milieubeheer, de Wet ruimtelijke ordening en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. De StAB draagt met haar adviezen bij aan de geschilbeslechting door de rechter.
 
Wat doet de StAB?
Geschillen kunnen ingewikkeld zijn. Dat kan liggen aan het onderwerp, maar ook omdat er veel partijen bij betrokken zijn. Dat kan voor de rechter aanleiding zijn de StAB in te schakelen om in een advies (het deskundigenbericht) een goed inzicht in de zaak te geven. De onderzoeksvraag bepaalt de inhoud van het advies. Zo kan gevraagd worden de bestaande ruimtelijke of milieuhygiënische  situatie te beschrijven. Ook kunnen ingewikkelde technische kwesties worden uitgelegd, onderzoeksrapporten worden beoordeeld en de gevolgen van een besluit voor de ruimtelijke en milieuhygiënische situatie worden beschreven. In het advies worden alleen de niet-juridische aspecten van een zaak belicht. Er wordt geen oordeel gegeven over het al dan niet gegrond zijn van een beroep of beroepsgrond. 
 
Wat is de achtergrond van de StAB-adviseur
De StAB-adviseurs hebben in de regel een technische achtergrond (bouwkunde, planologie, akoestiek, chemische technologie, milieukunde) en hebben een opleiding gevolgd tot gerechtelijk deskundige (inzicht in de juridische aspecten van het recht). De adviseurs zijn in feite 'allround' op het gebied van het omgevingsrecht en daarnaast vaak ook specialist op één of meer vakgebieden, zoals geluid, lucht, planschade en ecologie. De adviseurs zijn ingeschreven in het Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen (www.lrgd.nl). Voor de StAB-adviseurs geldt een gedragscode.
 
Hoe werkt de StAB?
Het adviestraject begint met de onderzoeksvraag van de rechter. Die kan algemeen zijn of specifiek. Afhankelijk van de omvang van het dossier en de inhoud van de beroepsgronden wordt het dossier aan één of meer adviseurs toebedeeld. De complexiteit van de zaken neemt namelijk toe en daarmee de noodzaak van interdisciplinaire voorbereiding van het uit te brengen advies. Na de toewijzing van een zaak start het dossieronderzoek. Daarna wordt vrijwel altijd een onderzoek ter plaatse ingesteld waarbij alle partijen de gelegenheid krijgen hun standpunten over het geschil toe te lichten. Dus ook de gemeente als die partij is. Bij die gelegenheid kan aanvullende informatie worden gegeven. Aan de hand van het dossieronderzoek, het onderzoek ter plaatse, het StAB-kennissysteem en eventueel nader ingekomen stukken wordt een deskundigenrapport (hierna: advies) aan de rechter opgesteld. Het advies is één van de processtukken.
 
 
Wat is het doel van het StAB-advies?
Het StAB-advies geeft de rechter en de partijen meer inzicht in de zaak. De relevante informatie is geordend, waar nodig in het juiste perspectief gezet en van deskundig commentaar voorzien. Met het onafhankelijke StAB-advies kan de rechter een goed gemotiveerd oordeel vellen over het geschil. De inschakeling van de StAB kan ook bijdragen aan een spoedige afhandeling van de zaak.
 
Hoe gaat het verder?
Ruim voordat de zitting plaatsvindt, stuurt de Rechtbank of de Raad van State het advies aan alle partijen. Partijen kunnen daarop met zienswijzen bij de rechter of de Raad van State reageren. De rechter betrekt de zienswijzen bij zijn oordeel over het geschil. Rechtbanken vragen soms aan de StAB eerst een conceptadvies aan alle partijen te sturen, waarop partijen dan kunnen reageren. Die reacties worden verwerkt in het definitieve advies aan de rechter. Ook kan de Rechtbank vragen of de ingebrachte reacties op het advies aanleiding geven het advies aan te passen.
De StAB adviseert doorgaans binnen drie maanden na binnenkomst van de onderzoeksopdracht. In procedures die onder de Crisis- en herstelwet vallen, is dat twee maanden. De rechter kan echter ook een kortere termijn vragen of een langere termijn toestaan.
 
Over wat adviseert de StAB?
De StAB adviseert over uiteenlopende zaken. Enkele voorbeelden:
• Bestemmingsplannen voor stadscentra, woonwijken, buitengebieden en industrieterreinen;
• Omgevingsvergunningen voor bouwen en milieu;
• Tracébesluiten voor aanleg van (snel)wegen en spoorlijnen;
• Geluids-, stank- en veiligheidsproblematiek rond bedrijven;
• Planschade en nadeelcompensatie-zaken;
• Specifieke WOZ-zaken;
• Verkeersbesluiten;
• Ontgrondingen en bodemsaneringen;
• Natuurprojecten.